Συνέντευξη του Διοικητή κ. Χρ. Χριστοδούλου στον Οικονομικό Ταχυδρόμο.
Ερώτηση:
Ανεξάρτητα της επίλυσης ή όχι του Κυπριακού προβλήματος, πώς βλέπετε την οικονομία της Κύπρου στο Ευρωπαϊκό Περιβάλλον;
Απάντηση:
Η Κύπρος έχει ήδη εναρμονιστεί σε μεγάλο βαθμό με το κοινοτικό κεκτημένο. Η ενταξιακή διαδικασία αποτέλεσε ισχυρή παρακίνηση για την εφαρμογή αναγκαίων θεσμικών, διοικητικών και διαρθρωτικών αλλαγών και εκσυγχρονισμών στο χρηματοοικονομικό τομέα και ευρύτερα στην κυπριακή οικονομία και κοινωνία. Οι αλλαγές αυτές θέτουν τις βάσεις για συνέχιση της οικονομικής σταθερότητας, υγιούς ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας, ενώ, ταυτόχρονα, παρέχουν τα εφόδια για ομαλή και επιτυχημένη πορεία της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ).
Πιστεύω ότι σε μεγάλο βαθμό έχουν ήδη δημιουργηθεί οι προϋποθέσεις ώστε η κυπριακή οικονομία να μπορεί να αντεπεξέλθει στις ανταγωνιστικές πιέσεις και στις απαιτήσεις των δυνάμεων της αγοράς εντός της ΕΕ. Αυτό, εξάλλου, επιβεβαιώνει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις ετήσιες εκθέσεις της για την πρόοδο της Κύπρου στην πορεία της για ένταξη. Η Κύπρος έχει μια υγιή οικονομία με ψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, χαμηλό πληθωρισμό, χαμηλή ανεργία και σταθερό νόμισμα, ενώ το κατά κεφαλήν εισόδημά μας (σε μονάδες αγοραστικής δύναμης) βρίσκεται γύρω στο 75% του αντίστοιχου μέσου όρου της ΕΕ. Θα πρέπει μάλιστα να σημειωθεί, ότι το κατά κεφαλήν εισόδημα της Κύπρου είναι το ψηλότερο ανάμεσα στις υπό ένταξη χώρες, ενώ ταυτόχρονα, ξεπερνά το κατά κεφαλήν εισόδημα μερικών χωρών μελών της ΕΕ, όπως της Ελλάδας και της Πορτογαλίας. Η μακροοικονομική σταθερότητα που χαρακτηρίζει γενικά την κυπριακή οικονομία αποτελεί ασφαλή βάση για πραγματική και ονομαστική σύγκλιση με την ΕΕ και για τη συμμετοχή της Κύπρου στο Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 2 και στη συνέχεια στη ζώνη του ευρώ, το συντομότερο δυνατό μετά την ένταξη, νοουμένου ότι η μεγάλη διεύρυνση του δημοσιονομικού ελλείμματος κατά τα τελευταία χρόνια θα περιοριστεί και πάλι εντός των επιτρεπόμενων ορίων της Συνθήκης του Μάαστριχ.
Θα πρέπει να υπογραμμίσω ότι η θετική εικόνα που έχω περιγράψει δεν πρέπει να μας εφησυχάζει. Η ολοκλήρωση της εναρμόνισης και η συμμετοχή στην ΕΕ επιβάλλει τη συνέχιση της σοβαρής εργασίας που έχει μέχρι τώρα επιτελεστεί. Η προσπάθεια θα πρέπει να συνεχιστεί αμείωτη και μετά την ένταξη, ιδιαίτερα σε σχέση με τη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών και το δραστικό περιορισμό του δημοσιονομικού ελλείμματος. Ακόμα, θέλω να τονίσω ότι βρισκόμαστε σε συνεχή εγρήγορση για την υιοθέτηση της κατάλληλης οικονομικής πολιτικής, που θα βοηθήσει την οικονομία μας να αντεπεξέλθει σε οικονομικές πιέσεις που ενδεχόμενα να προκύψουν από πιθανή λύση ή μη λύση στο Κυπριακό πρόβλημα, με τις όποιες επιπτώσεις που αυτό μπορεί να συνεπάγεται οικονομικά και πολιτικά. Οι προκλήσεις είναι σίγουρα μεγάλες, όμως, όπως έχουμε αποδείξει στο παρελθόν, είμαστε ικανοί, αρκεί να το θελήσουμε, να επιδείξουμε την απαραίτητη πειθαρχία, ευελιξία και αποφασιστικότητα ώστε να αντιμετωπίσουμε τις επερχόμενες προκλήσεις με επιτυχία και αποτελεσματικότητα.
Ερώτηση:
Με βάση τα δεδομένα της κυπριακής οικονομίας, πότε πιστεύετε ότι η Κύπρος θα είναι έτοιμη για να ενταχθεί στην ΟΝΕ και να καθιερώσει το ευρώ ως νόμισμα της;
Απάντηση:
Η Κύπρος και τα υπόλοιπα εννέα μέλη που θα ενταχθούν στην ΕΕ την 1η Μαΐου, 2004, θα καταστούν, ταυτόχρονα, μέλη της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ), με παρέκκλιση ως προς την υιοθέτηση του ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι, ενώ δεν έχουμε τη δυνατότητα να υιοθετήσουμε εξαρχής το ευρώ, εν τούτοις αναλαμβάνουμε τη δέσμευση ότι μελλοντικά θα το υιοθετήσουμε, αφού πρώτα ικανοποιήσουμε τα σχετικά κριτήρια σύγκλισης. Με βάση τα υφιστάμενα οικονομικά δεδομένα, η Κύπρος με την ένταξή της στην ΕΕ θα επιδιώξει αμέσως την εισαγωγή της κυπριακής λίρας στο Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών (ΜΣΙ 2) με στόχο την παραμονή σ' αυτό για δύο χρόνια, που προβλέπεται από το σχετικό κριτήριο, ως το ελάχιστο χρονικό διάστημα. Στη συνέχεια, θα επιδιώξουμε την ταχύτερη δυνατή υιοθέτηση του ευρώ, δηλαδή το 2007, έτσι ώστε να μειωθούν τυχόν αποσταθεροποιητικοί κίνδυνοι, ενώ, ταυτόχρονα, να αποκομισθούν το γρηγορότερο τα σημαντικά οικονομικά οφέλη από την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωζώνη.
Ο στόχος της υιοθέτησης του ευρώ υποβοηθείται ουσιαστικά από την ικανοποίηση των κριτηρίων πραγματικής σύγκλισης (κατά κεφαλήν εισόδημα, επίπεδο τιμών και διαρθρωτικά χαρακτηριστικά της οικονομίας), ενώ εξαρτάται άμεσα από την ικανοποίηση των ονομαστικών κριτηρίων σύγκλισης, δηλ. των κριτηρίων του Μάαστριχτ (πληθωρισμός, δημοσιονομικό έλλειμμα, δημόσιο χρέος, μακροπρόθεσμα επιτόκια και συναλλαγματική σταθερότητα, μέσω συμμετοχής στο ΜΣΙ 2). Οι στόχοι της ένταξης στο ΜΣΙ 2 και της υιοθέτησης του ευρώ το 2007 είναι, πιστεύω, εφικτοί για την Κύπρο. Χρειάζεται, όμως, συνεχής και επίπονη προσπάθεια, και, ακόμη, πολιτική βούληση, ιδιαίτερα σε σχέση με την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών. Θεωρώ ότι η απαιτούμενη αποφασιστικότητα και εγρήγορση είναι δεδομένες και ότι οι προσπάθειές μας θα ευοδωθούν και θα συμβάλουν έτσι στη διατήρηση και εμπέδωση της οικονομικής σταθερότητας και ευημερίας στη μικρή μας χώρα.
Είναι γεγονός ότι, σε περίπτωση λύσης του Κυπριακού προβλήματος, τα οικονομικά δεδομένα θα αλλάξουν και η όλη αντιμετώπιση των οικονομικών ζητημάτων θα διαφοροποιηθεί. Είναι όμως θέση μας, που βασίζεται κυρίως σε οικονομική θεώρηση και ανάλυση των πραγμάτων ότι, με τα νέα αναμενόμενα δεδομένα, ο στόχος ένταξης στο ΜΣΙ 2 θα παραμείνει ο ίδιος, παρά τις ομολογουμένως πιο δύσκολες μακροοικονομικές συνθήκες που αναμένεται ότι θα ανακύψουν κυρίως στα αρχικά στάδια ενδεχόμενης λύσης, καθότι η συμμετοχή της Κυπριακής λίρας στο μηχανισμό θα αποτελέσει στήριγμα για τη σταθερότητα του νομίσματος, αλλά και την εν γένει μακροοικονομική σταθερότητα.
Ερώτηση:
Ποιες οι εκτιμήσεις σας για το μέλλον του ευρύτερου χρηματοοικονομικού τομέα της Κύπρου με την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση;
Απάντηση:
Με την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την πλήρη ελευθεροποίηση του χρηματοοικονομικού τομέα, θα βελτιωθούν οι συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού, τόσο λόγω ενδεχόμενης αυξημένης παρουσίας ξένων τραπεζών στην Κύπρο, όσο και λόγω της αυξημένης διασυνοριακής προσφοράς χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Ο κυπριακός τραπεζικός τομέας ανταποκρίνεται ήδη δυναμικά στις εντεινόμενες ανταγωνιστικές πιέσεις, λαμβάνοντας τα κατάλληλα μέτρα, όπως η συνεχής αναβάθμιση της τεχνολογικής υποδομής, η βελτίωση της αποδοτικότητας των συστημάτων ελέγχου των διαφόρων κινδύνων και η πρόσληψη ικανού και κατάλληλα καταρτισμένου επιστημονικού προσωπικού. Παράλληλα, οι τράπεζες διευρύνουν και εκσυγχρονίζουν συνεχώς το φάσμα των υπηρεσιών που προσφέρουν, ενώ καταβάλλουν αξιόλογες προσπάθειες για περιορισμό των τραπεζικών κόστων με στόχο τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της επικερδότητάς τους.
Με βάση τα πιο πάνω, έχω την άποψη ότι οι τράπεζες, αλλά και γενικότερα ο χρηματοοικονομικός μας τομέας, ο οποίος επίσης έχει κάνει σημαντικά βήματα προόδου, είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν επιτυχώς τις προκλήσεις της Ενωμένης Ευρώπης. Η θέση αυτή ενισχύεται και από την μέχρι τώρα επιτυχημένη πορεία των μεγαλύτερων Κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα, την Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ερώτηση:
Πιστεύετε ότι η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ θα δημιουργήσει εκείνες τις προϋποθέσεις για έλευση ξένων κεφαλαίων και επενδύσεων στο νησί σε σημείο που να υλοποιηθεί ο κεντρικός στόχος της Κύπρου για να μετατραπεί σε Περιφερειακό Κέντρο Επενδύσεων και ξένων επιχειρήσεων;
Απάντηση:
Η 1η Μαΐου 2004 θα σηματοδοτήσει και την έναρξη πλήρους εφαρμογής του περί Διακίνησης Κεφαλαίων Νόμου του 2003. Η ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων θα δημιουργήσει μια πιο ορθολογική και αποδοτική κατανομή των χρηματοοικονομικών πόρων και θα ενισχύσει σημαντικά τη χρηματοοικονομική ενοποίηση της Κύπρου με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα ενισχύσει επίσης, περαιτέρω, τη θέση της χώρας μας μέσα στην παγκοσμιοποιημένη και ανταγωνιστική διεθνή οικονομία.
Η Κύπρος αναμένεται να αναπτυχθεί περαιτέρω ως περιφερειακό κέντρο επενδύσεων και ξένων επιχειρήσεων. Οι συνθήκες είναι ευνοϊκές, καθώς το ξένο κεφάλαιο και οι ξένες επενδύσεις θα μπορούν να ευδοκιμούν μέσα σ' ένα πλήρως ελεύθερο, υγιές και ανταγωνιστικό περιβάλλον στην Κύπρο που θα στηρίζει την απρόσκοπτη διεξαγωγή των εμπορικών και επιχειρηματικών συναλλαγών. Παράλληλα, επιχειρήσεις και καταναλωτές θα μπορούν να διαχειρίζονται τα κεφάλαιά τους ή να συνάπτουν χρηματοοικονομικές συναλλαγές ελεύθερα, σε οποιοδήποτε νόμισμα, γεγονός που θα οδηγήσει την κυπριακή οικονομία σε περαιτέρω αναβάθμιση ως χρηματοοικονομικό κέντρο στον ευρωπαϊκό χώρο, και κατ' επέκταση, θα βοηθήσει στην προσέλκυση ακόμα περισσότερων και πιο ποιοτικών ξένων επιχειρήσεων.
Γενικά, προσδοκώ εύλογα ότι η μικρή μας χώρα θα λειτουργήσει γόνιμα, καθώς ονειρευτήκαμε και σχεδιάσαμε, και θα καταστεί ένα περίλαμπρο περιφερειακό χρηματοοικονομικό κέντρο, εφαλτήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς το ζωτικό γεωοικονομικό χώρο που μας περιβάλλει και σταθερή, μόνιμη γέφυρα μεταξύ της Ευρώπης και των χωρών της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικανικής Ηπείρου. Διαθέτουμε προς τούτο όλες τις προϋποθέσεις. Πολυετή πείρα, αξιοπιστία και καλή φήμη, εξαιρετική υποδομή σε ανθρώπινο και τεχνοϋλικό δυναμικό και, γενικά, κατάλληλο και θετικό από κάθε άποψη κλίμα.
Πιστεύω, ειλικρινά, ότι το οικονομικό μέλλον της Κύπρου, με την έγκαιρη και κατάλληλη αξιοποίηση των δυνατοτήτων και της δυναμικής που δημιουργεί η ευρωενταξιακή προοπτική και η επί θύραις ευρωπαρουσία της, διαγράφεται εξαιρετικά ευοίωνο και ελπιδοφόρο.